📍 Охрид · Специјалистичка ординација по гинекологија и акушерство046 230 235

Хламидија, микоплазма и уреаплазма во бременоста

Петриева шолја со раст на микоплазма, прикажувајќи бактеријални колонии под лабораториски услови.

Во текот на бременоста, микробиолошките испитувања можат да откријат различни микроорганизми во вагиналниот и цервикалниот секрет. Меѓу нив се Chlamydia trachomatis, различни видови микоплазма и уреаплазма.

Иако овие микроорганизми често се споменуваат заедно, нивното медицинско значење е различно. Некои предизвикуваат сексуално преносливи инфекции кои бараат лекување, додека други можат да бидат присутни во гениталниот тракт без да предизвикуваат заболување.

Позитивниот микробиолошки наод не значи секогаш дека постои инфекција која треба да се лекува.

Хламидија (Chlamydia trachomatis)

Хламидијата е бактерија која предизвикува сексуално пренослива инфекција. Често не предизвикува симптоми, поради што жената може да не знае дека е инфицирана.

Кога се присутни, симптомите можат да вклучуваат променет вагинален секрет, печење при мокрење, болка во долниот дел на стомакот или крвавење по сексуален однос.

Нелекуваната инфекција може да предизвика воспаление на горните делови на гениталниот тракт и оштетување на јајцеводите, со последователен ризик од неплодност и вонматерична бременост. Овие последици се однесуваат првенствено на инфекција пред настанувањето на бременоста.

Во текот на бременоста, хламидијалната инфекција е поврзана со одредени акушерски компликации. При породувањето, инфекцијата може да се пренесе на новороденчето и да предизвика конјунктивитис или пневмонија.

Како се открива хламидијата?

Препорачаниот метод за дијагностика е молекуларно испитување — NAAT, вклучително и PCR — од соодветно земен вагинален или цервикален брис, или друг валидиран примерок.

Обичната бактериолошка култура и рутинскиот антибиограм не се соодветна замена за ова испитување.

Дали хламидијата се лекува во бременоста?

Да. Потврдена инфекција со Chlamydia trachomatis треба да се лекува и кога трудницата нема симптоми.

Се применуваат антибиотици со утврдена ефикасност и прифатлив безбедносен профил во бременоста. Изборот и начинот на примена ги определува лекарот.

По завршувањето на терапијата се препорачува контролно молекуларно тестирање приближно четири недели подоцна, а повторно тестирање и околу три месеци по лекувањето.

Потребна е и соодветна проценка и терапија на сексуалниот партнер за да се спречи повторна инфекција.

Микоплазма — различни видови со различно значење

Називот „микоплазма“ опфаќа повеќе видови бактерии. Во гинеколошката практика особено е важно да се разликуваат Mycoplasma genitalium и Mycoplasma hominis.

Mycoplasma genitalium

Mycoplasma genitalium е сексуално пренослива бактерија која може да предизвика воспаление на грлото на матката (цервицитис) и е поврзана со воспалителни заболувања на горниот генитален тракт.

Нејзината улога во предизвикувањето компликации во бременоста сè уште не е целосно разјаснета.

За дијагностика се користат специфични молекуларни тестови. Рутинско тестирање на сите трудници без симптоми не се препорачува.

Лекувањето бара посебно внимание поради честата антибиотска резистенција и ограничувањата во изборот на лекови за време на бременоста. Потребна е индивидуална проценка, а во одредени случаи и консултација со специјалист за инфективни болести.

Mycoplasma hominis

Mycoplasma hominis може да биде присутна во гениталниот тракт и кај жени без симптоми.

Нејзиното откривање во вагинален или цервикален брис не значи автоматски дека предизвикува заболување.

Може да се открие во состојби со нарушена вагинална микрофлора, но тоа не значи дека секој позитивен наод бара антибиотска терапија.

Рутинско тестирање и лекување на асимптоматска колонизација не се препорачува.

Уреаплазма (Ureaplasma urealyticum и Ureaplasma parvum)

Уреаплазмите се микроорганизми кои често се присутни во гениталниот тракт на сексуално активни жени.

Најчесто се откриваат Ureaplasma urealyticum и Ureaplasma parvum. Нивното присуство може да претставува колонизација, односно присуство на микроорганизмот без клинички значајна инфекција.

Во научните истражувања е опишана поврзаност меѓу уреаплазмите и одредени акушерски компликации, како предвремено прскање на плодовите обвивки, предвремено породување и интраамнионска инфекција.

Меѓутоа, присуството на уреаплазма во цервикален или вагинален брис не докажува дека таа ќе предизвика таква компликација.

Досегашните истражувања не обезбедуваат доволно докази дека рутинското антибиотско лекување на асимптоматска вагинална колонизација со уреаплазма го намалува ризикот од предвремено породување.

Позитивен наод на уреаплазма — дали секогаш е потребно лекување?

Позитивниот наод на уреаплазма во вагинален или цервикален брис не значи секогаш дека постои инфекција која треба да се лекува. Уреаплазмата може да биде присутна во гениталниот тракт и кај жени кои немаат никакви симптоми.

Иако во одредени истражувања е утврдена поврзаност меѓу присуството на уреаплазма и некои компликации во бременоста, тоа не значи дека секој позитивен наод претставува опасност за бременоста. Не е докажано дека рутинското антибиотско лекување на асимптоматските трудници со позитивен наод на уреаплазма ги спречува овие компликации.

Дури и кога лабораторискиот наод содржи антибиограм, одлуката за лекување не се донесува само врз основа на присуството на бактеријата или нејзината чувствителност на антибиотици.

Гинекологот го проценува наодот заедно со симптомите, клиничкиот преглед, текот на бременоста и евентуалните дополнителни ризици. Кај трудници без симптоми и без други знаци на инфекција, најчесто е оправдано следење без непосредна антибиотска терапија.

Доколку е потребно, може да се договори дополнителна контрола. Повторното микробиолошко испитување не е задолжително само поради претходен позитивен наод, туку се определува според клиничката состојба.

Како се испитуваат хламидија, микоплазма и уреаплазма во бременоста?

Во ПЗУ Захариевски, околу 14. гестациска недела се спроведува микробиолошка проценка со вагинални и цервикални брисеви.

Испитувањата за микроорганизмите опишани во оваа статија опфаќаат:

  • Хламидија (Chlamydia trachomatis) — молекуларно испитување со PCR, кое овозможува откривање на бактеријата и кај жени без симптоми.
  • Уреаплазма (Ureaplasma spp.) — специјализирано микробиолошко испитување, кое може да вклучува определување на чувствителноста кон антибиотици.
  • Микоплазма (Mycoplasma hominis) — специјализирано микробиолошко испитување, со антибиограм кога тоа е соодветно.

Овие испитувања се дел од микробиолошката проценка што се применува во нашата ординација. Сепак, рутинското испитување за уреаплазма и Mycoplasma hominis кај сите трудници без симптоми не е општа препорака на меѓународните стручни упатства.

Испитувањето за Chlamydia trachomatis, кога постои индикација за скрининг, треба да се направи уште при првата антенатална посета, без да се одложува до 14. недела.

Mycoplasma genitalium е различен микроорганизам од Mycoplasma hominis и не се открива со истиот рутински тест. За негово откривање е потребно специфично молекуларно испитување (NAAT/PCR), кое се спроведува според клиничките индикации.

Важно е да се нагласи дека позитивниот микробиолошки наод не значи автоматски дека е потребно антибиотско лекување. Одлуката зависи од видот на микроорганизмот, симптомите и клиничката состојба на трудницата.

Што значи антибиограмот?

Антибиограмот е лабораториско испитување кое дава информации за чувствителноста на изолиран микроорганизам кон одредени антибиотици.

Сепак, антибиограмот не одговара на прашањето дали пациентката воопшто има потреба од антибиотска терапија.

Дополнително, антибиотик означен како „осетлив“ во лабораторискиот наод не мора да биде соодветен за примена во бременоста.

Затоа, одлуката за лекување се донесува врз основа на клиничката состојба, значењето на откриениот микроорганизам, доказите за корист од терапијата и безбедноста на лекот за мајката и плодот.

Дали треба да се испита или лекува партнерот?

Постапката зависи од откриениот микроорганизам.

Кај потврдена хламидијална инфекција, проценката и лекувањето на сексуалниот партнер се важни за спречување повторна инфекција.

Кај Mycoplasma genitalium, тестирањето и лекувањето на партнерот се разгледуваат според клиничката состојба и достапните дијагностички можности.

Кај асимптоматска колонизација со уреаплазма или Mycoplasma hominis, рутинското лекување на партнерот само поради позитивен наод кај трудницата не е оправдано.

Најчести прашања

Дали позитивна уреаплазма значи дека моето бебе е загрозено?

Не. Позитивен вагинален или цервикален брис сам по себе не значи дека постои инфекција на плодот или дека ќе се појави компликација.

Дали морам да земам антибиотик ако уреаплазмата е над 10⁴?

Не автоматски. Лабораторискиот праг не претставува универзален критериум за лекување во бременоста. Одлуката зависи од клиничката состојба.

Дали негативен наод за Mycoplasma hominis значи дека немам Mycoplasma genitalium?

Не. Станува збор за два различни микроорганизми и за нив се користат различни дијагностички испитувања.

Дали хламидијата треба да се лекува ако немам симптоми?

Да. Потврдена инфекција со Chlamydia trachomatis во бременоста бара соодветно антибиотско лекување и контролно тестирање.

Дали е потребно повторување на брисевите?

Зависи од микроорганизмот и клиничката состојба. По лекување на хламидија во бременоста се препорачува контролен NAAT приближно четири недели по терапијата. Кај асимптоматска колонизација со уреаплазма, рутинско повторување на брисот не е задолжително.

Кога треба да се јавите кај гинеколог?

Побарајте лекарска проценка доколку се појават болка во долниот дел на стомакот, температура, необичен вагинален секрет, печење при мокрење или крвавење.

Во бременоста, истекување течност што може да претставува плодова вода, значително крвавење, силна болка или знаци на сериозна инфекција бараат итна акушерска проценка.

Најважно: резултатите од микробиолошките испитувања секогаш треба да се толкуваат во контекст на целокупната бременост. Позитивниот наод не е причина за паника, но не треба ниту самостојно да се лекува со антибиотици.

Медицински извори

Содржината е информативна и не заменува лекарски преглед. Подготвена и стручно проверена од д-р сци Иво Захариевски.