📍 Охрид · Специјалистичка ординација по гинекологија и акушерство046 230 235

ЦИН1 – нискостепени промени на грлото на матката

Шематски приказ на клеточните промени на грлото на матката: CIN1, CIN2, CIN3 и инвазивен рак

ЦИН1 претставува нискостепена промена на клетките на грлото на матката, која се потврдува со хистолошко испитување на примерок од ткиво (биопсија).

ПАП-наодот LSIL може да укажува на нискостепени клеточни промени, но не е исто што и хистолошки потврден ЦИН1.

Илустрацијата ги прикажува различните степени на промени, а не неизбежна низа низ која поминува секоја лезија. ЦИН1 не значи рак.

Што значат ЦИН1, LSIL и ХПВ?

Цервикалната интраепителна неоплазија (ЦИН) ги опишува промените во површинскиот епител на грлото на матката. ЦИН1 е нискостепена промена, најчесто поврзана со инфекција со хуман папиломавирус (ХПВ).

LSIL означува нискостепена сквамозна интраепителна лезија. Во ПАП-наод тоа е опис на клетки во цитолошки примерок. Во хистолошки извештај може да се користи ознаката LSIL (ЦИН1). Поврзаноста меѓу овие наоди не значи дека секој ПАП-наод LSIL е веќе потврден ЦИН1.

Како се потврдува дијагнозата?

ПАП-тестот ги проценува клетките, а ХПВ-тестот испитува присуство на високоризични типови на вирусот. ПАП-тестот сам по себе не поставува хистолошка дијагноза ЦИН1.

При колпоскопија лекарот го прегледува грлото на матката со зголемување. Прегледот помага да се препознаат сомнителни области и да се насочи биопсијата, кога е индицирана. Степенот на промената се утврдува со хистолошко испитување на земеното ткиво.

Зошто најчесто се препорачува следење?

Кај најголем дел од пациентките со ЦИН1 се препорачува следење, бидејќи промените често се повлекуваат спонтано. Перзистирањето на ЦИН1 не значи автоматски дека е потребна хируршка интервенција. Одлуката зависи од претходните резултати, ХПВ-статусот, колпоскопскиот наод и можноста за редовни контроли.

Следењето е активен медицински пристап. Со контролите се проверува дали промената се повлекува, останува присутна или бара дополнителна проценка.

Лекови и конизација не се рутинско лекување на некомплициран ЦИН1. Непотребните интервенции можат да предизвикаат крварење, инфекција и други последици; кај ексцизионите постапки се разгледуваат и можните ефекти врз идни бремености.

Од што зависи понатамошната проценка?

Се разгледуваат:

  • претходните ПАП-наоди и нивниот степен;
  • ХПВ-наодот и неговото перзистирање;
  • видливоста и наодите при колпоскопија;
  • хистологијата и наодите од дополнителни примероци, кога се потребни;
  • медицинската историја и можноста за редовни контроли.

Ако претходната цитологија покажува високостепени промени, а биопсијата само ЦИН1, резултатите не треба да се толкуваат изолирано. Може да биде потребно повторно разгледување на цитологијата, хистологијата и колпоскопскиот наод или дополнително испитување.

Перзистентен ЦИН1 понекогаш може да биде причина да се разгледа постапка, но одлуката се носи индивидуално, по разговор за очекуваната корист и можните ризици.

Симптоми што бараат посебна проценка

ЦИН1 обично нема симптоми. Необично вагинално крварење, крварење по сексуален однос, болка или друг нов симптом не треба автоматски да се припишуваат на ЦИН1.

Побарајте лекарска проценка наместо да чекате до следниот планиран скрининг или контрола.

Контроли и превенција

Следењето по ЦИН1 не е исто што и рутински скрининг кај пациентка без претходни абнормални наоди. Може да вклучува ХПВ-тестирање, цитологија и, кога е потребно, повторна колпоскопска проценка. Не постои еден интервал соодветен за секоја пациентка.

Меѓународните препораки на ASCCP и ACOG поддржуваат пристап заснован на индивидуалниот ризик. Тие не треба автоматски да се сметаат за формално усвоен македонски национален протокол. Вашиот лекар го определува планот според наодите и применливиот клинички протокол.

Вакцинацијата против ХПВ има превентивна улога. Таа не е лек за постојна ХПВ-инфекција или веќе утврден ЦИН1 и не ги заменува препорачаните контроли.

Не користете самолекување како замена за медицинското следење.

Често поставувани прашања

Дали ЦИН1 значи рак?

Не. Тоа е нискостепена промена која често се повлекува. Сепак, важно е да го следите договорениот план за контроли.

Дали перзистентен ЦИН1 мора да се оперира?

Не автоматски. Се разгледуваат претходните и сегашните резултати, комплетноста на проценката и можноста за следење.

Дали ПАП-наод LSIL е потврден ЦИН1?

Не. LSIL во ПАП-наод е цитолошки резултат. ЦИН1 се потврдува со хистолошко испитување на ткиво.

Дали можам да ги прескокнам контролите ако немам симптоми?

Не треба да ги прескокнувате препорачаните контроли само затоа што немате симптоми. Цервикалните промени често се асимптоматски.

Медицински извори

  1. Perkins et al. — 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines (објавени 2020), особено деловите I.4 и I.5.
  2. Perkins et al. — ASCCP Guidelines: Updates Through 2023 (објавени 2024).
  3. ACOG — Updated Guidelines for Management of Cervical Cancer Screening Abnormalities (2020).
  4. National Cancer Institute — HPV and Pap Test Results: Next Steps after an Abnormal Cervical Cancer Screening Test.

Содржината е информативна и не заменува лекарски преглед. Подготвена и стручно проверена од д-р сци Иво Захариевски.