Вагиналните песари претставуваат едноставен и ефикасен нехируршки начин за ублажување на симптомите предизвикани од спуштање на матката и вагиналните ѕидови (пролапс на карличните органи). Тие овозможуваат механичка потпора на органите во малата карлица и кај соодветно избрани пациентки можат значително да го подобрат секојдневното функционирање и квалитетот на животот.
Во ПЗУ Захариевски во Охрид веќе долги години вршиме гинеколошка проценка, избор, поставување и редовна замена на вагинални прстенести песари.

Што е пролапс на карличните органи?
Пролапс на карличните органи настанува кога потпорните мускули и сврзното ткиво на карличното дно ослабуваат, поради што матката, мочниот меур или завршниот дел од дебелото црево може да се спуштат кон вагината.
Пролапсот може да се манифестира со:
- Чувство на тежина, притисок или влечење во долниот дел на карлицата.
- Чувство дека нешто се спушта или излегува од вагината.
- Видлива или опиплива испакнатина на вагиналниот отвор.
- Непријатност при подолго стоење, одење или физичка активност.
- Тешкотии при мокрење или празнење на дебелото црево.
- Понекогаш и проблеми со задржување на урината.
Пролапсот е почест по вагинални породувања и со напредување на возраста, особено по менопаузата. Сепак, може да се јави и кај помлади жени.
Не секој пролапс бара хируршко лекување. Изборот на третман зависи од степенот на пролапсот, симптомите, општата здравствена состојба и желбите на пациентката.
Што е вагинален песар?
Вагиналниот песар е медицинско помагало кое се поставува во вагината за да обезбеди механичка потпора на спуштените карлични органи.
Постојат повеќе видови песари, со различни форми и големини. Еден од најчесто користените е прстенестиот вагинален песар.
Кога е правилно избран и поставен, песарот може да го намали чувството на притисок, тежина и испакнување, овозможувајќи ѝ на пациентката полесно да ги извршува секојдневните активности.
Песарот не ги обновува ослабените потпорни структури, туку обезбедува поддршка додека е поставен.
Кога се препорачува поставување вагинален песар?
Вагиналниот песар може да биде соодветен избор кај жени со симптоматски пролапс на матката или вагиналните ѕидови, особено кога:
- Пациентката не сака хируршка интервенција.
- Сака да ја одложи планираната операција.
- Постојат здравствени причини поради кои оперативниот третман носи зголемен ризик.
- Се бара нехируршко решение за ублажување на симптомите.
- Потребно е привремено или долгорочно конзервативно лекување.
Кај одредени пациентки, соодветно избран интравагинален песар може да помогне и при стрес уринарна инконтиненција, односно неволно испуштање урина при кашлање, кивање или физички напор. Меѓутоа, не секој прстенест песар е наменет за оваа состојба, а неговата примена се проценува индивидуално.
Како се избира и поставува песарот?
Пред поставувањето се врши гинеколошки преглед, со проценка на видот и степенот на пролапсот, состојбата на вагиналната слузница и индивидуалните анатомски карактеристики.
Во нашата ординација располагаме со прстенести вагинални песари во повеќе големини, од 62 до 90 mm, што овозможува индивидуален избор.
Песарот се поставува при гинеколошки преглед. Потоа се проценува дали е правилно позициониран, дали е удобен и дали обезбедува соодветна потпора.
Важно е пациентката да може нормално да се движи и да мокри без значителни тешкотии.
Понекогаш се потребни повеќе обиди за да се избере најсоодветната големина. Тоа не значи дека третманот е неуспешен, туку дека е потребно дополнително индивидуално приспособување.
Што ако песарот испадне или предизвикува непријатност?
Во првите денови по поставувањето може да се покаже дека избраната големина не е најсоодветна.
На пример, песарот може да се помести, делумно да се појави на вагиналниот отвор, да испадне или да предизвикува непријатност.
Во такви случаи се препорачува повторен преглед. По проценката може да се избере помал или поголем песар, зависно од причината за проблемот.
Ако новопоставениот песар бил носен само неколку дена и пациентката го извадила поради поместување или непријатност, лекарот може да ја процени можноста за негово повторно поставување кај истата пациентка, доколку состојбата на помагалото и упатството на производителот го дозволуваат тоа.
Кога е потребна промена на големината, се поставува друг песар, а претходниот се отстранува од употреба.
Колку често се потребни контроли и замена?
Вагиналниот песар бара редовно следење, дури и кога пациентката нема никакви тегоби.
Во нашата ординација вообичаено препорачуваме контролен преглед и замена на песарот на секои четири месеци, со можност за порано јавување доколку се појават симптоми.
При контролата се проценуваат:
- Дали песарот и понатаму обезбедува соодветна потпора.
- Дали големината е соодветна.
- Состојбата на вагиналната слузница и грлото на матката.
- Присуството на иритација, ранички, крвавење или други промени.
- Потребата од замена или промена на големината.
Редовните контроли се важни за навремено откривање и спречување на можни компликации.
Пациентките не треба самостојно да го продолжуваат препорачаниот интервал меѓу контролите.
Дали носењето песар е болно?
Правилно избраниот песар обично не треба да предизвикува болка.
Можно е пациентката да почувствува мала непријатност при првичното поставување, но по правилното позиционирање песарот најчесто не треба значително да се чувствува при вообичаени активности.
Ако се јавуваат постојана болка, притисок или чувство дека песарот се поместува, потребна е повторна проценка.
Дали може да се појават компликации?
Иако вагиналните песари се широко користен нехируршки третман, можни се несакани појави, особено при несоодветна големина или недоволно редовни контроли.
Може да се појават:
- Зголемен вагинален исцедок.
- Непријатен мирис или инфекција.
- Иритација или оштетување на вагиналната слузница.
- Вагинално крвавење.
- Болка или непријатност.
- Испаѓање или поместување на песарот.
- Проблеми со мокрењето.
Поретко, особено кај запоставени песари, може да настанат посериозни оштетувања на вагиналното ткиво.
При крвавење, болка, непријатен мирис, необичен исцедок или тешкотии со мокрењето, потребно е да се контактира гинекологот без да се чека редовната контрола. Неможноста за мокрење бара итна медицинска проценка.
Дали песарот може да се користи долгорочно?
Да. Кај соодветно избрани пациентки, вагиналниот песар може да претставува долгорочно нехируршко решение за контролирање на симптомите на пролапс.
Успешноста зависи од правилниот избор на песар, индивидуалната подносливост, состојбата на вагиналното ткиво и редовните контроли.
Кај жени во постменопауза, кога постојат знаци на вагинална атрофија или генитоуринарни симптоми, гинекологот може да разгледа и соодветен локален третман.
Песарот не ја исклучува можноста за хируршко лекување во иднина. Доколку симптомите не се контролираат задоволително, може да се разгледаат други терапевтски можности.
Вагинални песари во ПЗУ Захариевски – Охрид
Во нашата ординација веќе долги години обезбедуваме конзервативен третман на пролапс на карличните органи со вагинални прстенести песари.
Услугата опфаќа:
- Гинеколошка проценка на пролапсот.
- Индивидуален избор на соодветна големина.
- Поставување на вагинален песар.
- Проверка на положбата и подносливоста.
- Прилагодување на големината кога е потребно.
- Редовни контролни прегледи и замена на песарот.
- Советување за понатамошно следење и можностите за лекување.
Нашата цел е пациентките да добијат индивидуален, безбеден и практичен пристап кон нехируршкото лекување на пролапсот, со соодветно следење и грижа.
Доколку имате чувство на спуштање на матката, притисок во вагината или веќе имате дијагностициран пролапс, закажете гинеколошки преглед за проценка на можностите за нехируршко лекување.
Содржината е информативна и не заменува лекарски преглед. Подготвена и стручно проверена од д-р сци Иво Захариевски.